In de zomer van 1672 dreigde de Republiek onder de voet te worden gelopen door het leger van de Franse koning Lodewijk XIV en zijn bondgenoten. De Oude Hollandse Waterlinie zou het westen van het land daarbij beschermd hebben. Maar hoe dan? De waterlinie was geen ondoordringbare watermassa en op sommige plekken niet veel meer dan twintig centimeter diep. Op basis van intensief bronnenonderzoek heeft Anne Doedens, bijgestaan door een projectteam van het Nationaal Waterliniemuseum en Liek Mulder, ontdekt wat zich daar heeft afgespeeld. Honderden kleine schepen (‘uitleggers’) en andere vaartuigen met een geringe diepgang werden met succes ingezet om te voorkomen dat de Fransen via kaden en dijken maar ook via het water het land binnendrongen. Ze werden met name bemand door duizenden matrozen en mariniers van de oorlogsvloot. Deze ‘mannen van De Ruyter’ waren betrokken bij een massale reeks kleine gevechten op rivieren, binnenwateren, in geïnundeerd gebied en op de Zuiderzee. Zij maakten het verschil en wonnen de Zoetwateroorlog. vooraf – Een niet compleet verhaal 7 1 Een revisie van het ‘klassieke’ verhaal van het Rampjaar 1672-1673 11 2 De aansturing, de omvang en de logistiek in de Zoetwateroorlog 35 3 uitleggers, mariniers en ander ‘seevolck’ 68 4 De Zoetwateroorlog – Een verhaal over uitleggers, scheepsvolk en mariniers 99 5 het wijde binnenwater – de kusten van de Zuiderzee 151 6 De Franse kant van de Zoetwateroorlog 171 7 Admiraal Michiel de Ruyter en kolonel François Palm – Twee hoofdrolspelers 191 Epiloog – De Pruisische inval van 1787 en het falen in 1794/1795 217 Tijdlijn 225 Archieven, Gedrukte bronnen en Literatuur 233 Noten 239 Register van belangrijke personen, plaatsen en gebeurtenissen 267