Recente ontwikkelingen en trendbreuken in de geschiedschrijving over postkolonialisme, (de)kolonisatie en subalterniteit (ondergeschiktheid) Kolonialisme kwam niet tot een einde na de formele onafhankelijkheid van kolonies. Ook vandaag nog zien heel wat mensen koloniale structuren en denkwijzen doorwerken. Ze verwijzen daarbij naar allerlei vormen van discriminatie, racisme, sociale ongelijkheid en ongelijke machtsverhoudingen. Zij roepen daarom ook op om samenlevingen wereldwijd te dekoloniseren. Dit volume in de reeks Historisch Denken verbindt het actuele maatschappelijke debat met recente ontwikkelingen en trendbreuken in de geschiedschrijving over postkolonialisme, (de)kolonisatie en subalterniteit (ondergeschiktheid) en geeft concrete aanzetten voor de vertaling ervan naar de klaspraktijk. Het eerste deel plaatst het dekolonisatieproces in een historisch kader en brengt op een bevattelijke manier de vernieuwende perspectieven en inzichten van invloedrijke post- en dekoloniale denkers in kaart. In het tweede deel worden deze nieuwe perspectieven vertaald naar concrete lesmodules voor het secundair onderwijs, conform de nieuwe minimumdoelen en leerplannen geschiedenis. Dekolonisering in verleden en heden is een aanrader voor geschiedenisleerkrachten en historici en al wie geïnteresseerd is in (post)koloniale geschiedenis en recente (historiografische) stromingen, perspectieven en denkwijzen binnen het postkoloniale, dekoloniale en subalterne denken. Kolonialisme kwam niet tot een einde na de formele onafhankelijkheid van kolonies. Ook vandaag nog zien heel wat mensen koloniale structuren en denkwijzen doorwerken. Ze verwijzen daarbij naar allerlei vormen van discriminatie, racisme, sociale ongelijkheid en ongelijke machtsverhoudingen. Zij roepen daarom ook op om samenlevingen wereldwijd te dekoloniseren. Dit volume in de reeks Historisch Denken verbindt het actuele maatschappelijke debat met recente ontwikkelingen en trendbreuken in de geschiedschrijving over postkolonialisme, (de)kolonisatie en subalterniteit (ondergeschiktheid) en geeft concrete aanzetten voor de vertaling ervan naar de klaspraktijk. Het eerste deel plaatst het dekolonisatieproces in een historisch kader en brengt op een bevattelijke manier de vernieuwende perspectieven en inzichten van invloedrijke post- en dekoloniale denkers in kaart. In het tweede deel worden deze nieuwe perspectieven vertaald naar concrete lesmodules voor het secundair onderwijs, conform de nieuwe minimumdoelen en leerplannen geschiedenis. Dekolonisering in verleden en heden is een aanrader voor geschiedenisleerkrachten en historici en al wie geïnteresseerd is in (post)koloniale geschiedenis en recente (historiografische) stromingen, perspectieven en denkwijzen binnen het postkoloniale, dekoloniale en subalterne denken. INLEIDING: Dekolonisering: Verkenning van een fenomeen DEEL I: Postkoloniale en subalterne perspectieven 1. Dekolonisering in verleden en heden 1.1 De eerste dekolonisatiegolf 1.2 De tweede dekolonisatiegolf 1.3 Een derde dekoloniseringsgolf? 2. Dekolonisering en postkolonialisme in academische concepten en theorieën 2.1 Koloniale geschiedenis: historiografische evoluties 1950-2020 2.2 Postkolonialisme en dekolonialiteit 2.3 Centrale concepten 2.4 Casestudie: Rigoberta Menchú 2.5 Conclusie: weg vooruit = weg met Europa? 3. Wat is subalterniteit en hoe schrijven we de geschiedenis ervan? 3.1 Ontstaansgeschiedenis en evolutie van Subaltern Studies 3.2 Methodologische vragen 3.3 De vele gezichten van subalterniteit 3.4 Conclusie DEEL II: Lesmodules over dekolonisering na 1945 Inleiding bij de lesmodules 1. Historisch denken in de nieuwe minimumdoelen 2. Didactische verwerking 3. Inhoud van het lespakket 4. Centrale ontwerpprincipes 5. Gebruik van het lespakket 6. Materiaal 7. Vervolg van deel 2 – Lesmodules over dekolonisering na 1945 Thema 1: Politieke dekolonisatieprocessen na 1945 1. Inleiding thema “Politieke dekolonisatieprocessen na 1945” 2. Lesmodule: De dekolonisatie van Brits-Indië 3. Lesmodule: De dekolonisatie van Belgisch-Congo Thema 2: Collectieve herinneringen aan de dekolonisatie 1. Lesmodule: Evoluerende herinneringen aan de (de)kolonisatie Thema 3: De nasleep van de (de)kolonisatie 1. Inleiding thema “De nasleep van de (de)kolonisatie” 2. Lesmodule: De verdeling van Brits-Indië en de Rwandese genocide 3. Lesmodule: Mechanismen van wij-zij denken 4. Lesmodule: Postkoloniale verhoudingen Thema 4: Migratie naar (West-)Europa na 1945 1. Inleiding thema “Migratie naar (West-)Europa na 1945” 2. Lesmodule: Migratiebewegingen na 1945 3. Lesmodule: Migratiedebatten Thema 5: Subalterniteit 1. Inleiding thema “subalterniteit” 2. Lesmodule: Een subalterne geschiedenis van prostitutie en sport Lexicon – kennis van geschiedenis 1. Kritische bronnenanalyse 2. Historische redeneerwijzen