In het voorwoord schrijft de Dalai Lama dat ieder mens geluk verlangt en niet wil lijden. Maar disharmonie, strijd en geweld brengen mensen altijd leed. Vaak plotseling en onverwacht komen we in processen waarin we steevast de ander of de andere groep, als vijand zien. We nemen de ander dan alleen in negatief licht waar, maken er een “monster” (demon) van dat uit alle macht moet worden bestreden. Hoe kunnen we begrijpen, welke gevolgen dat heeft en wat kunnen we er tegenover stellen? Hoe kunnen we dat inzetten bij behandeling en voor grotere conflicten? De auteurs leggen uit hoe dit gebeurt en laten - met casestudy's - manieren zien hoe we dergelijk “wij-zij denken” in onszelf kunnen bestrijden. Een boek over de wortels van geweldloos verzet. Gedachtegoed dat veel wordt ingezet binnen de kinder- en jeugdpsychiatrie, jeugdzorg, psychotherapie, pedagogiek en onderwijs en daar waar kwesties rondom gezag maatschappelijk een rol spelen. Kwesties die dikwijls leiden tot polarisatie en de roep om “harder” optreden waardoor situaties vaak meer escaleren en verbinding verder buiten bereik raakt. Grotendeels gaat dit boek in op het gebruik van geweldloos verzet (constructief strijden) in therapie (gezinnen en (ex) relaties) maar ook worden voorbeelden gegeven van toepassing bij sociale onrust en grotere conflicten, middels casuïstiek uit Israël ( politie, leger). Nahi Alon is klinisch psycholoog, mede directeur van Psycho-Dharma, een instituut gewijd aan Boeddhistische psychologie en mede docent aan de opleiding Boeddhistische psychologie van de Universiteit van Tel Aviv. Haim Omer is hoogleraar psychologie aan de universiteit van Tel Aviv. Auteur en gespecialiseerd in het werken met ouders en docenten van kinderen met gewelddadig en (zelf)destructief gedrag. VOORWOORD 9 INLEIDING 11 Opmerking bij de Nederlandse editie door de vertalers 16 1 DE DEMONISCHE ERVARING 17 2 DE DEMONISCHE EN DE TRAGISCHE ZIENSWIJZE 31 De psychodemonische blik 33 Demonische aannamen 34 1. Al het lijden komt voort uit het kwaad 34 2. De veronderstelde vijand is een kwaadaardig en huichelachtig wezen 35 3. Onschuld is de oorspronkelijke menselijke conditie 37 4. De wortels van het kwaad liggen verborgen 39 5. Het ontdekken van de verborgen kracht vereist esoterische kennis 40 6. Onderkennen en opbiechten zijn de voorwaarden voor genezing 42 7. Genezing bestaat uit het uitroeien van het verborgen kwaad 44 Eén variant van het psychodemonische verhaal 47 De tragische zienswijze 49 Tragische aannamen 49 1. Lijden is een essentieel onderdeel van het leven 49 2. Slechte daden komen vaak voort uit positieve eigenschappen 52 3. De ander lijkt op ons 54 4. Er bestaat geen bevoorrechte outsidersvisie op de ervaringen van anderen 54 5. Radicale oplossingen vergroten vaak het lijden 56 6. De alomtegenwoordigheid van lijden vereist acceptatie, compassie en troost 58 Geweldloos verzet in therapie en bij conflicten. De psychologie van demoniseren Nahi Alon en Haim Omer ISBN 978 90 8850 992 6 / © 2021 Uitgeverij SWP 3 DE ANTI-DEMONISCHE DIALOOG IN THERAPIE 69 Reframen 70 Anti-demonische vragen 76 Metaforen 77 Demonische inschattingen aanpassen 79 Beoordeling van het probleem 79 Beoordeling van het zelf 81 Leren om vooruitgang te zien 87 Non-demonische doelen 91 De demonische ijver afzwakken 94 Actief wachten 95 Het wetenschappelijk experiment 102 Een combinatie van ontvankelijkheid en omstandigheden (het tweecomponentenlijmmodel) 106 De sneeuwbal 106 De laatste druppel 107 Het juiste idee, maar de verkeerde toepassing 107 Pech 107 4 VECHTEN OP EEN NON-DEMONISCHE MANIER 111 De aannamen van destructief vechten 113 Fundamentele asymmetrie 114 De plicht om te winnen 116 Het principe van vergelding 117 De noodzaak van totale controle 118 Achterdocht en geheimzinnigheid 120 Het principe van onmiddellijk handelen 121 De aantrekkingskracht van de demonische benadering van het gevecht 122 De aannamen van constructief vechten 124 De plicht om je te verzetten 124 Fundamentele gelijkheid en meerstemmigheid 125 Asymmetrie van middelen 128 De illusie van controle 129 Openbaarheid 131 Het principe van rijping 133 De kracht van de geweldloze benadering van vechten 134 Non-demonisch vechten in de praktijk: geweldloos verzet door ouders van gewelddadige kinderen en jongeren 137 Geweldloos verzet in therapie en bij conflicten. De psychologie van demoniseren Nahi Alon en Haim Omer ISBN 978 90 8850 992 6 / © 2021 Uitgeverij SWP 5 DE TRAGISCHE WIJSHEID VAN TROOST 151 De troostende relatie 152 Verlies, nagedachtenis en troost 156 Hoop, ontgoocheling en troost 159 De illusie van de geest die het lichaam beheerst 160 De illusies van ondraaglijk lijden 164 De illusies van hoop 168 De illusies over het zelf 175 6 DE INTRODUCTIE VAN HET CONSTRUCTIEVE GEVECHT BIJ DE ISRAËLISCHE POLITIE 179 Het constructieve gevecht en het terugtrekkingsplan voor de Gazastrook en Noord-Samaria 179 Conclusie 185 Bouwen aan vertrouwen en bondgenootschap met Israëli van Ethiopische afkomst 186 Training in zelfbeheersing en anti-escalatiemethoden voor politieagenten 186 Verminderen van polarisatie door gebaren van goodwill en verzoening 187 Smeden van bondgenootschappen met ouders en verantwoordelijke leiders van de Ethiopische gemeenschap 188 Tonen van duidelijke aanwezigheid en beheerst verzet bij probleemgedrag 188 Bouwen aan vertrouwen en samenwerking tussen de Israëlische politie en Arabische burgers 189 Workshops constructief vechten voor politieagenten 190 Verbeteren van de dialoog met de Arabische gemeenschap 190 Verminderen van polarisatie door gebaren van goodwill en verzoening 191 Smeden van bondgenootschappen 191 Tonen van duidelijke aanwezigheid en beheerst verzet bij huiselijk geweld 194 De sluier van geheimzinnigheid wegnemen en transparantie en publieke erkenning nastreven 195 Samenvatting en discussie 195 BRONNEN 197