Wat drijft mensen ertoe om zichzelf bewust te beschadigen? Zijn deze cliënten intrigerend, moeilijk, zielig, uitdagend, manipulatief, roepen ze afschuw op, angst of medelijden? Wat doet u als professional: wilt u hen redden, ligt de focus op de onderliggende problematiek of moet het destructieve gedrag eerst stoppen? Wat is de juiste manier om hiermee om te gaan? Meike Grol en Nienke Kool beschrijven wat zelfbeschadiging is, hoe cliënten ertoe komen om dit te doen en hoe u als hulpverlener deze cliënten kunt ondersteunen. Zij vullen theorie en resultaten uit wetenschappelijk onderzoek aan met praktijkervaringen van hulpverleners en cliënten. Aan bod komen thema’s als verslaving, het onderscheid tussen zelfbeschadiging en suïcidaliteit, zelfbeschadiging als een manier van aandacht vragen en zelfbeschadiging binnen de huidige maatschappij. Aan de hand van theoretische beschouwingen en casussen komen de mogelijke behandelingen aan de orde. Achter de littekens is een waardevol naslagwerk voor psychologen, psychiaters, pedagogisch medewerkers, sociotherapeuten, verpleegkundigen, maatschappelijk werkers en poh-ggz, die te maken krijgen met cliënten die zichzelf beschadigen. Daarnaast richt het zich ook op medische professionals die deze cliënten tegenkomen op de spoedeisende hulp of bij de huisartsenpost. Achter de littekens is een waardevol naslagwerk voor psychologen, psychiaters, pedagogisch medewerkers, sociotherapeuten, verpleegkundigen, maatschappelijk werkers en poh-ggz, die te maken krijgen met cliënten die zichzelf beschadigen. Daarnaast richt het zich ook op medische professionals die deze cliënten tegenkomen op de spoedeisende hulp of bij de huisartsenpost. Inleiding 11 Deel I Zelfbeschadiging: theorie en achtergrond 1 Wat is zelfbeschadiging? 17 2 Waarom beschadigen mensen zichzelf? 30 3 Het proces van zelfbeschadiging 42 Deel II Verdieping in zelfbeschadiging en in specifi eke doelgroepen 4 Wanneer er geen woorden meer zijn; zelfbeschadiging als communicatiemiddel 57 5 Invloed van (social) media en groepen 67 6 De medisch hulpverlener; zelf toegebrachte wonden dichten 78 Deel III Behandelen en begeleiden bij zelfbeschadiging 7 Met zelfbeschadiging omgaan van mens tot mens 95 8 Algemene interventies 115 9 Klinische setting 129 10 Beschermen en loslaten; over autonomie en vrijheidsbeperking 141 11 Behandelingen 152 12 Het leven gaat door; leven na zelfbeschadiging 164 Nawoord 173 Literatuur 175 Dankwoord 180 Over de auteurs 182