Iedereen wil goed onderwijs voor alle leerlingen. Maar vanaf dit punt lopen de meningen enorm uiteen. Het ontbreekt aan een gedeeld beeld van goed onderwijs dat als kompas kan fungeren. Hierdoor is het onderwijs op drift geraakt. Steeds wisselende maatschappelijke opdrachten, eenzijdige theorieën en particuliere opvattingen zorgen voor onproductieve debatten en voortdurende koerswijzigingen. Goed onderwijs heeft uiteraard vele gezichten, maar er zijn ook voorwaarden waaraan iedere uitwerking van goed onderwijs moet voldoen. Deze kern van goed onderwijs is al lang op begrip gebracht, maar is volledig overwoekerd geraakt en voor velen onbekend. In dit boek leggen we deze kern weer bloot. We bieden leraren en ander onderwijspersoneel, lerarenopleiders, schoolleiders, onderwijsbestuurders en onderwijswetenschappers een kompas om weer koers te geven aan het onderwijs op alle niveaus. Fred Janssen is hoogleraar didactiek van de natuurwetenschappen en directeur van het Interfacultair Centrum voor Lerarenopleidingen, Onderwijsonderzoek en Nascholing (ICLON) van de Universiteit Leiden Jan Dirk Imelman is emeritus hoogleraar, respectievelijk in de wijsgerige en historisch pedagogiek (Rijksuniversiteit Groningen) en in de geschiedenis van opvoeding en onderwijs (Universiteit Utrecht). Wilna Meijer is emeritus universitair hoofddocent algemene pedagogiek van de Rijksuniversiteit Groningen. Piet van der Ploeg is lector bij Academia University of Applied Sciences in Amsterdam en universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit Groningen. De kern van goed onderwijs. Fred Janssen Onderwijs: ontwikkeling-volgend of vormend. Kleine geschiedenis van pedagogische ideeën. Jan Dirk Imelman Burgerschap in de mangel van overheidsdruk en onderwijskunde. Een pleidooi voor algemene vorming als burgerschapsvorming. Piet van der Ploeg Het debacle van het begrijpend lezen en de uitweg. Wilna Meijer Algemene vorming. De actuele betekenis van een klassiek pedagogisch begrip. Wilna Meijer Perspectieven als fundament voor leerplanontwikkeling. Fred Janssen Perspectiefgericht onderwijs. Praktisch en veelzijdig uitgewerkt. Fred Janssen De kern van het beroep van leraar. Terug naar de toekomst. Fred Janssen Wijsgerige pedagogische achtergronden van het onderwijs. Jan Dirk Imelman Inhoud 1 Inleiding 7 2 De kern van goed onderwijs 13 Fred Janssen 3 Onderwijs: ontwikkelingvolgend of vormend? 43 Jan Dirk Imelman 4 Burgerschap in de mangel van overheid en onderwijskunde 69 Piet van der Ploeg 5 Het debacle van het begrijpend lezen en de uitweg 77 Wilna Meijer 6 Algemene vorming 89 Wilna Meijer 7 Perspectieven als fundament voor leerplanontwikkeling 107 Fred Janssen 8 Perspectiefgericht onderwijzen 123 Fred Janssen 9 De kern van het beroep van leraar. Terug naar de toekomst 149 Fred Janssen 10 Wijsgerig-pedagogische achtergronden van het onderwijs 165 Jan Dirk Imelman 11 Epiloog 209 Dankwoord