Dit VCA boek bevat praktijkgerichte casussen en een proefexamen helpt dit boek lezers om zich optimaal voor te bereiden op het VCA-examen en de veiligheid op de werkvloer te verbeteren. Cursusboek B-VCA, VOL-VCA & VIL-VCU © Edunorm Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerde gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronische, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Alle teksten en noteringen in dit cursusboek zijn onder voorbehoud van drukfouten, typefouten, vergissingen en wetswijzigingen. Het VCA-boek van Edunorm is de complete en overzichtelijke gids voor veilig werken op de werkvloer. Het behandelt alle onderwerpen die je nodig hebt voor het VCA-examen: wet- en regelgeving, risicobeheersing en preventieve maatregelen. Leer veilig omgaan met gevaarlijke stoffen, machines, elektriciteit, brand- en explosiegevaar, hijskranen en heftrucks. Ook het correct gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM), veilig werken op hoogte en werkvergunningen komt uitgebreid aan bod. Praktijkgerichte voorbeelden en casussen zorgen dat de kennis direct toepasbaar is en bereiden optimaal voor op het officiële VCA-examen. Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Wet- en regelgeving 8 1.1 De veiligheids- en gezondheidswetgeving (V&G-wetgeving) 8 1.2 Overige wetgeving 9 1.3 Rechten en plichten 10 1.4 Preventie en bescherming 17 1.5 Naleving van de V&G-wetgeving 18 1.6 VCA certificering 21 Hoofdstuk 2. Gevaren, Risico’s en Preventie 24 2.1 Gedrag 24 2.2 Gevaar en risico 26 2.3 Onveilige handelingen en situaties 28 2.4 Begrippen Incident 26 2.5 Stappen om herhaling te voorkomen 30 2.6 Registratie en onderzoek 31 2.7 Preventie 33 2.8 Gedragsregels 36 2.9 Werkvoorbereiding 37 2.10 Orde en netheid 39 2.11 De invloed van menselijk gedrag op veilig werken 39 2.12 Communicatie van risico’s en beheersmaatregelen 42 2.13 Communicatie van risico’s en beheersmaatregelen 44 2.14 Veiligstellen van de werkplek/LOTOTO 46 2.15 Signalering 46 Hoofdstuk 3. Gevaarlijke stoffen 51 3.1 Maatregelen bij mogelijke blootstelling 51 3.2 Soorten gevaarlijke stof 52 3.3 Grenswaarden 54 3.4 Verpakkingen en informatie 56 3.5 Overige aandachtspunten Lekkages 60 Hoofdstuk 4. brand- en explosiegevaar 61 4.1 Brandklassen 63 4.2 Begrippen 64 4.3 Brand- en explosiegevaar 65 4.4 Noodsituatie 69 4.5 Bestrijding van noodsituaties 70 4.6 Bedrijfshulpverlening (BHV) 71 Hoofdstuk 5. Machines, gereedschap en elektriciteit 74 5.1 Handgereedschap 74 5.2 Aangedreven handgereedschap 75 5.3 Vast opgestelde machines 77 5.4 Gevaren bij het werken met elektriciteit 83 5.5 Stroomdoorgang door het lichaam 84 5.6 Veiligheidsmaatregelen bij het werken met elektriciteit 85 5.7 Tijdelijk elektrisch materieel 87 5.8 Statische elektriciteit en veiligheidsmaatregelen 88 5.9 Vereiste kwalificaties van personen 88 5.10 Ioniserende straling en de gevaren 89 5.11 Veiligheidsmaatregelen bij ioniserende straling 90 5.12 Niet-ioniserende straling 90 Hoofdstuk 6. Hijskranen, heftrucks en handmatig tillen 91 6.1 Hijswerktuigen en hijstoebehoren 91 6.2 Transportmiddelen 95 Hoofdstuk 7. Werken op hoogte 99 7.1 Werken op hoogte 99 Hoofdstuk 8. Persoonlijke beschermingsmiddelen 105 8.1 Algemeen 105 8.2 Oog- en gelaatsbescherming 105 8.3 Gehoorbescherming 107 8.3 Schadelijk geluid 107 8.4 Adembescherming 110 8.5 Hoofd-, hand- en voetbescherming 112 8.6 Lichaamsbescherming 114 8.7 Valbescherming 115 Hoofdstuk 9. Werkvergunningen specifieke werkzaamheden 117 9.1 De werkvergunning 117 9.2 Veiligheidsregels 120 9.3 Besloten ruimtes 121 9.4 Lassen 124 9.5 Slopen en graven 126