De klimaatverandering plaatst de hedendaagse maatschappij voor een van de grootste uitdagingen van deze tijd: de transitie naar een duurzame economie. Deze transitie zal in alle sectoren van de economie moeten plaatsvinden en ziet niet alleen op de duurzaamheid van producten en diensten als zodanig, maar uitdrukkelijk ook op de logistiek daarvan. Die veroorzaakt immers ook een deel van de uitstoot van CO2, stikstof en fijnstof. Dit rapport brengt in kaart welke rol Recht en handhaving spelen in de verwezenlijking van de CO2-, stikstof- en fijnstofreductiedoelstellingen binnen logistieke ketens. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het Recht, maar ook naar andere regulatoren van gedrag, zoals de Markt, de maatschappelijke Norm en de Infrastructuur. Een belangrijke conclusie van dit onderzoek is dat ketenpartijen – om de transitie te maken – op een fundamenteel andere wijze met elkaar moeten samenwerken en dat de (semi)overheid hierin een veel nadrukkelijkere en veelzijdigere rol kan spelen. Dit is een uitgave in de reeks ‘Handhaving en Gedrag’. Handhaving en Gedrag is een interdepartementaal samenwerkingsprogramma en is opdrachtgever voor gedragswetenschappelijk onderzoek relevant voor handhaving en naleving van regelgeving. Het programma bouwt aan wetenschappelijke kennis over mechanismen die ten grondslag liggen aan naleving of overtreding van regelgeving en de wijze waarop de overheid dit gedrag kan beïnvloeden. De centrale vraag is hoe het nalevingsgedrag van burgers, bedrijven en instellingen kan worden verklaard vanuit de kenmerken en motieven van de doelgroep en de omgevingsfactoren, waaronder de handhaving. Daarmee draagt het programma bij aan de kwaliteit van de handhaving. 1 Inleiding; 1.1 Aanleiding tot onderzoek; 1.2 Centrale probleemstelling en deelvragen; 1.3 Methoden en technieken; 1.4 Reikwijdte afbakening; 1.5 Opbouw rapport; 2 Theoretische lenzen; 2.1 Recht en handhaving; 2.2 Wicked problems; 2.3 Samenwerken in logistieke ketens; 2.4 Het raamwerk van Lessig; 2.5 Het SMT-model; 2.6 Duurzaamheid in supply chain management; 2.7 De samenhang tussen wicked problems en de drie lenzen daarop; 3 Methodologie; 3.1 Deskresearch: juridisch onderzoek; 3.2 Dataverzameling; 3.3 Proces breedte-interviews en casestudies; 3.4 Triangulatie, betrouwbaarheid, validiteit en ethiek; 3.5 Beperkingen; 4 Recht en handhaving in logistieke ketens; 4.1 Inleiding; 4.2 Recht en handhaving; 4.3 Het juridisch kader; 5 Bevindingen uit de breedte-interviews en de casestudies; 5.1 Breedte-interviews; 5.2 Casestudie 1; 5.3 Casestudie 2; 6 Koppeling tussen bevindingen uit Recht & handhaving enerzijds en interviews en casestudies anderzijds: discussie en reflectie; 7 Antwoorden op de onderzoeksvragen; 7.1 Inleiding; 7.2 Onderzoeksvragen die betrekking hebben op de individuele ketenpartijen zoals deze nu functioneren (de IST-situatie).; 7.3 Onderzoeksvragen die betrekking hebben op de supply chain en de manier waarop partijen zich tot elkaar verhouden (in de IST-situatie); 7.4 Onderzoeksvragen die betrekking hebben op de huidige en toekomstige rol van overheden (IST en SOLL); 7.5 Onderzoeksvragen die betrekking hebben op de toekomstige ontwikkelingen die de organisaties verwachten (SOLL); 7.6 Beantwoording van de centrale probleemstelling; Annex I Omschrijving respondenten breedte-interviews; Annex II Protocollen breedte-interviews; Annex III Design Casestudies; Annex IV Protocollen casestudie-interviews; Bibliografie